Eğitim teknolojileri sektörünün en klasik ama e-ders tasarım süresi ile igili yanıtlaması en zor sorusuyla karşınızdayız: ” Bunu hazırlamak ne kadar sürer?”
Müşterileriniz veya yöneticileriniz size bu soruyu sorduğunda “Duruma göre değişir” demek en güvenli cevap olsa da, bütçe ve kaynak planlaması için somut sayılara ihtiyacımız vardır. Bu makalede; sektörün otorite kabul ettiği Brian Chapman‘ın klasikleşmiş verilerinden başlayarak, ATD (Association for Talent Development) ve Optivly‘nin en güncel araştırma sonuçlarını karşılaştırmalı olarak derledik.
Tarihsel Bakış: Teknoloji Gelişti, E-Ders Tasarım Süresi Neden Kısalmadı?
Yaygın kanının aksine, teknolojinin gelişmesi e-ders tasarım süresini doğrudan kısaltmadı. Çünkü araçlar hızlansa da öğrenenlerin etkileşim, görsel kalite ve pedagojik derinlik beklentisi arttı.
Aşağıdaki tablo, analiz aşamasından teslimata kadar geçen sürede, 1 saatlik e-ders tasarım süresi için harcanan ortalama iş gücü saatlerini göstermektedir:
|
Eğitim Türü ve Seviyesi 115_ec6a57-2a> |
Chapman (2010) 115_6f56c4-37> |
ATD (2017) 115_227af8-c6> |
2025 Projeksiyonu* 115_f4181b-5e> |
|---|---|---|---|
|
Yüz Yüze Eğitim (ILT) |
43 Saat 115_5eb223-ae> |
22-82 Saat 115_cbd001-2b> |
40 – 80 Saat 115_32bd18-bd> |
|
Seviye 1: Pasif E-Öğrenme |
79 Saat 115_0c06f7-1d> |
42 Saat 115_730163-fb> |
50 – 80 Saat 115_8c6428-76> |
|
Seviye 2: Sınırlı Etkileşim |
184 Saat 115_804970-50> |
71 Saat 115_17b3ac-5c> |
120 – 160 Saat 115_34f494-bb> |
|
Seviye 3: Karmaşık Etkileşim |
490 Saat 115_1a1f60-8e> |
130 Saat 115_32d942-99> |
300 – 500+ Saat 115_1a00fa-70> |
*Veriler; Optivly (2024), ATD Research (2021) ve Karl Kapp çalışmalarından derlenmiştir.
Yeni Gerçeklik: Mikro Öğrenme Yanılgısı
Robyn Defelice ve Prof. Dr. Karl Kapp’in 2021 yılında yayınladığı araştırma, sektörde önemli bir gerçeği ortaya koydu: İçeriğin kısa olması, hızlı üretildiği anlamına gelmiyor.
Araştırma verilerine göre:
- Mikro Öğrenme (5-10 dk): Ortalama bir mikro öğrenme modülünü pedagojik olarak tasarlamak ve geliştirmek 20 ila 30 saat sürmektedir.
- Eğitim Videosu (1 dk): Profesyonel, kurgulanmış bir eğitim videosunun her 1 dakikası için yaklaşık 2 saatlik bir prodüksiyon (çekim, kurgu, seslendirme) süreci gerekmektedir.
E-Ders Tasarım Süresini Uzatan 3 Temel Engel
ATD’nin “How Long Does It Take to Develop Training?” raporuna göre, projelerin planlanan süreyi aşmasının ana nedenleri artık teknik yetersizlikler değil, süreç yönetimindeki aksaklıklardır:

- Sınırlı Kaynaklar (%67): Zaman, bütçe ve yetkin personel eksikliği en büyük engeldir.
- Kapsam Kayması (Scope Creep) (%39): Proje başladıktan sonra müşterinin veya yönetimin sürekli “Şunu da ekleyelim, burayı da değiştirelim” diyerek işi plansız büyütmesi.
- Konu Alanı Uzmanları (SME) Darboğazı: Konu Alanı Uzmanlarının (Subject Matter Experts) içerik sağlama veya onaylama süreçlerindeki yavaşlığı.
Sonuç: Nasıl Planlama Yapmalıyız?
Artık tek bir standart sayı vermek imkansız olsa da, proje tekliflerinizde şu formülü güvenli bir liman olarak kullanabilirsiniz:
Basit bir “Tıkla-Geç” eğitimi için: 1 saatlik içerik = ~100 saat çalışma.
Etkileşimli ve senaryolu bir eğitim için: 1 saatlik içerik = ~300 saat çalışma.
Bu sayılar yüksek görünebilir ancak “kaliteli” bir öğrenme deneyimi yaratmak, sadece slaytları web ortamına aktarmaktan çok daha fazlasıdır.
E-ders tasarım süresi projeksiyonlarını daha gerçekçi kılmak ve planlanan takvime sadık kalmak için operasyonel bir strateji şarttır. İlk olarak, Konu Alanı Uzmanları (SME) ile çalışma protokolü oluşturulmalı ve içerik onay süreleri projenin en başında mühürlenmelidir. İkinci olarak, “Kapsam Kaymasını” önlemek adına yinelemeli (iterative) öğretim tasarım modelleri tercih edilerek, her aşamada mikro-onaylar alınmalıdır.
Son olarak, 2026 dijital öğretim standartlarında kalite kontrol (QA) süreçleri için toplam vaktin en az %15’i ayrılmalıdır. Unutulmamalıdır ki, teknolojik araçlar taslak oluşturma aşamasını hızlandırsa da, pedagojik derinlik ve etkileşim kalitesi için harcanan “insan-saat” birimi içeriğin başarısını belirleyen asıl unsurdur
🎓 Konu Uzmanları, Kaynakça ve İleri Okuma
Bu içerik, Zeki Tuman dijital ekosistemindeki eğitim teknolojileri uzmanları tarafından, aşağıdaki global otoritelerin verileriyle harmonize edilerek hazırlanmıştır:
- Chapman, B. (2010). How Long Does it Take to Create Learning? Chapman Alliance Research Study.
- Defelice, R. A., & Kapp, K. M. (2021). How Long Does It Take to Develop Training? New Question, New Answers. Association for Talent Development (ATD). Link
- Kapp, K. M., & Defelice, R. A. (2019). Microlearning: Short and Sweet. Alexandria, VA: ATD Press.
- Optivly. (2024). How many hours does it take to develop one hour of learning? Optivly Learning Metrics.
