Evrensel Öğretim Tasarımı (Universal Design for Learning – UDL), her öğrencinin farklı öğrenme ihtiyaçlarını gözeterek içeriği çoklu sunum yollarıyla sunma yaklaşımıdır. Moodle üzerinde Evrensel Öğrenim Tasarımı prensiplerini uygulamak, sadece bir erişilebilirlik gerekliliği değil, aynı zamanda eğitimde fırsat eşitliğini sağlayan stratejik bir adımdır
Uzaktan veya yüz yüze eğitimde Moodle kullanırken, dersinizin her öğrenci için eşit derecede erişilebilir olup olmadığını hiç düşündünüz mü? Gavin Henrick ve Mark Glynn’in hazırladığı Moodle Evrensel Öğretim Tasarımı, karmaşık pedagojik teorileri, Moodle araçlarıyla uygulanabilir pratik adımlara dönüştürüyor.
Aşağıdaki rehberde, dersinizdeki farklı amaçlar için hangi araçları kullanabileceğinizi ve kapsayıcı bir tasarım için önerilen ayarları bulabilirsiniz.
Moodle Etkinliklerinde Evrensel Öğretim Tasarımı Uygulaması
1. Evrensel Öğretim Tasarımı ile Öğrenme Sürecini İzleme (Süreç Değerlendirmesi)
Öğrencinin gelişimini not kaygısı olmadan takip etmek için:
|
Moodle Aracı |
Ne İşe Yarar? |
✨ Kapsayıcı Tasarım İpuçları |
|---|---|---|
|
📝 Sınav |
Soru tabanlı testler oluşturur. |
Esneklik: Farklı ihtiyaçları gözeterek değişken süre sınırları koyun. |
|
💬 Forum |
Asenkron tartışma alanıdır. |
Akran Desteği: Öğrencilerin birbirlerinin gönderilerini puanlamasına izin verin. |
|
wd Ders |
İçeriği adım adım sunar. |
Kontrol Öğrencide: Sayfalar arasında geri dönüp inceleme yapmasına izin verin. |
2.Evrensel Öğretim Tasarımı ile Başarıyı Ölçme (Sonuç Değerlendirmesi)
Dönem sonu veya ünite sonu notlandırmaları için:
|
Moodle Aracı |
Ne İşe Yarar? |
🎯 Kapsayıcı Tasarım İpuçları |
|---|---|---|
|
📝 Sınav |
Başarı ölçümü testleri yapar. |
Net Sınırlar: Kısıtlı ve kesin bir zaman sınırı belirleyin. |
|
hw Ödev |
Dosya veya metin gönderimi alır. |
Çeşitlilik: Sadece metin değil; video veya ses dosyası gönderimine de izin verin. |
|
👥 Çalıştay |
Akran değerlendirmesi yaptırır. |
Çift Yönlü Puan: Öğrencilerin hem kendi ödevlerinden hem de arkadaşlarına yaptıkları değerlendirmeden puan almasını sağlayın. |
3. İletişim ve Etkileşim
Sınıf içindeki sosyal bağı güçlendirmek için:
|
Moodle Aracı |
Ne İşe Yarar? |
📢 Kapsayıcı Tasarım İpuçları |
|---|---|---|
|
Duyurular |
Tek yönlü öğretmen duyurularıdır. |
Odak: Tartışmayı dağıtmamak için “Tek bir basit tartışma” formatını seçin. |
|
Sohbet |
Canlı (senkron) yazışma alanıdır. |
Erişilebilirlik: Haftanın belirli saatlerinde “Sanal Ofis Saati” düzenleyin. |
|
Mesajlar |
Özel veya grup içi mesajlaşmadır. |
Rehberlik: Proje grupları oluşturun ve öğretmen olarak gruplara dahil olup yönlendirme yapın. |
4. İş Birliği Ortamı
Öğrencilerin birlikte üretmesini sağlamak için:
|
Moodle Aracı |
Ne İşe Yarar? |
🤝 Kapsayıcı Tasarım İpuçları |
|---|---|---|
|
📖 Sözlük |
Ortak terimler listesi oluşturur. |
Hız: Girdilerin onay beklemeden otomatik yayımlanmasını seçin. |
|
Wiki |
Ortaklaşa belge yazma aracıdır. |
Süreç Odaklı: Notlandırmadan ziyade birlikte üretmeye odaklanın. |
|
Veritabanı |
Veri/Dosya havuzu oluşturur. |
Paylaşım: Girişlerin anında görünür olmasını sağlayın ve öğrencilerin birbirine yorum yapmasını destekleyin. |
5. Ders İçeriği ve Kaynaklar
Materyallerin sunumu için:
|
Moodle Aracı |
Ne İşe Yarar? |
📚 Kapsayıcı Tasarım İpuçları |
|---|---|---|
|
Kitap |
Çok sayfalı ders notlarıdır. |
Yapı: Uzun metinleri alt bölümlere ayırın. |
|
Dosya |
Belge paylaşımıdır. |
Kolay Erişim: İndirilmesi zorunlu belgeleri doğrudan yükleyin. Çok büyük dosyalar için Bulut (Drive/OneDrive) bağlantıları verin. |
6. Öğrenci Geri Bildirimi
Dersi geliştirmek için öğrenciye kulak verin:
|
Moodle Aracı |
Ne İşe Yarar? |
👂 Kapsayıcı Tasarım İpuçları |
|---|---|---|
|
Seçim |
Tek soruluk hızlı anketlerdir. |
Nabız Yoklama: Konu sonunda “Anladım / Tekrar Gerekli” gibi hızlı geri bildirimler alın. |
|
Geri Bildirim |
Detaylı anket aracıdır. |
Dürüstlük: Kendi sorularınızı oluşturun ve dürüst yanıtlar için |
Daha Fazla Bilgi İçin:
Bu rehber, Moodle Universal Design for Learning Guide çalışmasından uyarlanmıştır. Orijinal kaynağa Brickfield Education Labs adresinden ulaşabilirsiniz.
Sonuç
Bu Moodle Evrensel Öğrenim Kılavuzu, kapsayıcı eğitim modelini desteklemek amacıyla evrensel öğretim tasarımı (UDL) prensiplerini temel almaktadır. Evrensel öğretim tasarımı sayesinde dijital içerikler tüm öğrenciler için erişilebilir hale gelmektedir.
Sıkça sorulan Sorular

Moodle üzerinde evrensel öğretim tasarımı uygulamak, öğrenme engellerini ortadan kaldırarak kapsayıcı bir dijital sınıf oluşturur.
Evrensel Öğretim Tasarımı (UDL) Nedir?
🟢 Çeşitli İfade Yolları: Öğrencinin bilgisini ödev, forum veya interaktif etkinliklerle farklı şekillerde kanıtlaması.
🔴 Çeşitli Katılım Yolları: Öğrencinin ilgi ve motivasyonunu canlı tutacak etkileşimli süreçlerin kurulması.
🛠️ Moodle LMS: Teknik ve Stratejik Bilgi Künyesi
1 Seri Dizini (Hızlı Erişim)
2 Akademik Kaynakça
Moodle Rehberi (BÜ)
Yazar: Zeki Tuman. Boğaziçi Üniversitesi için hazırlanan teknik uygulama kılavuzu.
H5P Rehberi (BÜ)
Yazar: Zeki Tuman. İnteraktif içerik geliştirme süreçleri rehberi.
ÖYS Seçimi Kılavuzu
Çeviri: Zeki Tuman. Stratejik karar verme süreçleri başvuru kaynağı.
Moodle UDL Guide
Brickfield Education Labs tarafından sunulan evrensel tasarım prensipleri dökümanı.
Atıf: Bu rehber, Moodle Universal Design for Learning Guide çalışmasından uyarlanmıştır. Orijinal kaynağa Brickfield Education Labs adresinden ulaşabilirsiniz.
